Aanleg en restauratie

Het creëren van een gezonde stinzenvegetatie

Bijna alle rijke vindplaatsen van stinzenflora in Friesland beschikken over een open structuur met overgangen van licht naar donker bos. Vaak zijn er stukken hooiland of gazon die via solitaire bomen, boomgroepen en ijl bos overgaan in gesloten bos. Kunstmatig aangebrachte verhogingen en plaatselijke bemesting zorgen bovendien voor nog meer variatie in het stinzenmilieu. Op basis van die wetenschap én de voorwaarden van het stinzenmilieu kan worden beoordeeld of een locatie (nog) geschikt is voor stinzenflora...

Restauratie
Het is niet altijd eenvoudig de oorzaak te achterhalen van wegkwijnende stinzenvegetaties. Kijk aan de hand van de basisregels voor beheer welke veranderingen zich mogelijk hebben voorgedaan op het terrein. Het kappen van bomen of struiken, een te enthousiast maaibeheer of een gewijzigde waterhuishouding kunnen flinke invloed hebben op de voorjaarsbloeiers en zo zijn er nog veel meer factoren die de stinzenplanten kunnen maken of breken. Beheerders die hun stinzenvegetatie willen restaureren, doen er verstandig aan de situatie nauwkeurig te onderzoeken en te kijken welke mogelijkheden er zijn om de stinzenflora te stimuleren. Bij twijfel is het verstandig om de gekozen maatregelen niet meteen over de hele oppervlakte uit te voeren, maar te spreiden in tijd en ruimte.

Aanleg
Als bekend is dat vroeger op een bepaalde plaats stinzenflora voorkwam, kan het vanuit cultuurhistorisch oogpunt de moeite waard zijn om opnieuw een stinzenvegetatie te creëren. Wie op een geschikte locatie stinzenflora wil (her)introduceren, maar niet goed weet welke soorten er (van oorsprong) passen, zou eerst eens in de omgeving moeten kijken op andere stinzenlocaties. Op basis van de historische samenstelling, het bodemtype en de schaduwdruk kan een geschikt assortiment worden samengesteld. Het najaar is de beste tijd om te planten of te zaaien en dan bij voorkeur in 'wild' verband, dus niet in keurige rijtjes. Een massale bloemenpracht is het sterke punt van stinzenflora. Vooral een groot bloementapijt van dezelfde soort straalt kracht en vrolijkheid uit; het mengen van verschillende individuele stinzenplanten ligt dus niet voor de hand.

Tip: de genetische achtergrond van stinzenplanten kan sterk variëren, dus besteed veel aandacht aan herkomst en soortechtheid. Met name bij krokussen is voorzichtigheid geboden, omdat die snel kruisen en dan hun zuiverheid verliezen. Bestel ruim op tijd bij een betrouwbare leverancier of zamel in bij collega's. En leg ontwikkelingen goed op schrift vast voor de volgende generatie!